Monday, July 4, 2022
Home भारत बनारसी साड्या इतक्या महाग का असतात? त्या कशा बनवल्या जातात माहित आहे...

बनारसी साड्या इतक्या महाग का असतात? त्या कशा बनवल्या जातात माहित आहे का?


मुंबई : साड्यांसाठी बायका नेहमीच वेड्या असतात. कोणतीही नवीन साडी बाजारात आली की, बायका लगेच ती घेण्यासाठी दुकानात जातात. साड्यांचे अनेक प्रकार असतात. कांजिवरम, बांधनी, नऊवारी, चिकनकरी, बनारसी इत्यादी. परंतु प्रत्येक साड्यांची किंमत ही, वेगवेगळी असते. परंतु तुम्हाला माहित आहे का की, या साड्यांची किंमत कशी ठरवली जाते? त्यात काही साड्या जसे बनारसी, कांजिवरम या साडी सगळ्यात महाग का असतात?

उत्तर प्रदेशातील हातमाग कामगार बनारसी साडीला ब्रोकेड करतात. ब्रोकेड केलेला कोणताही कपडा किंवा साडी असूदे ती तुम्हाला महागच मिळणार. त्यामुळे ब्रोकेडपासून बनवलेल्या साडीची किंमतही 5 लाखांपर्यंत असू शकते. 

आता तुम्ही म्हणाल की, हे ब्रोकेड काय आहे, त्यापासून बनवलेल्या साड्या इतक्या महाग का असतात?

तर ब्रोकेड हे खरं तर एक कापड आहे, ज्यावर सोने किंवा चांदीच्या धाग्यांनी भरतकाम केले जाते. हे एकेकाळी राजा-महाराजांसाठी आणि फक्त राजघराण्यातील सदस्यांसाठी बनवले जात असे. परंतु आता तुम्हाला सर्वत्र ब्रोकेड केलेल्या साड्या किंवा कपडा मिळेल.

बाकी कपड्यांवर सुरवातीला भरतकाम केलेल्या फॅब्रिकवर आधी डिझाईन केले जात असे आणि नंतर धाग्यांनी भरतकाम केले जात असे. तिथे ब्रोकेडला डिझाईन नसते, तर त्यावर थेट नक्षीकाम केलेलं असतं.

जुन्या दिवसात रेशीम कपड्यावर ब्रोकेडचे काम अनेकदा केले जायचे. परंतु आता जसा काळ बदलला आणि तंत्रज्ञान प्रगत झाले, लोकर आणि सूती कापड, अगदी कृत्रिम कापडांवरही ब्रोकेडचा वापर होऊ लागला आहे. ब्रोकेडमध्ये एकावेळी 100 ते 600 धागे वापरले जातात.

चीनमधून आले ब्रोकेड

जर ब्रोकेडचा इतिहास पाहिला तर तुम्हाला असे समजेल की, हे प्रथम चीनमध्ये सुरू केले गेले होते. चिनमध्ये 475 ते 221 बीसी पर्यंत ब्रोकेड वापरला जात असे. नंतर हे ब्रोकेड युरोप आणि आशियातील देशांमध्ये आल्यानंतर, आता जगातील प्रत्येक देशात त्याचा प्रचंड वापर केला जात आहे.

बनारसमध्ये बनवलेली ब्रोकेड साडी सिल्क फॅब्रिकपासून बनवली जाते. या साडीवर जरीच्या डिझाईन्स बनवल्या जातात. यामुळे या साडीचे वजन वाढते. या साड्यांमध्ये मुघल काळापासून प्रेरित डिझाईन्स असतात. याशिवाय त्यांच्यामध्ये सोन्याचे काम केले जाते आणि त्यावर जाळीसारखा नमुना तयार केला जातो. तसेच बनारसमध्ये साडीचे काम पारंपारिक पद्धतीने केले जाते ज्याला जाला, पगिया आणि नाका या नावाने ओळखले जाते.

बनारसी साडी कधीपासून वापरली जाते

गुजरातमधील रेशीम विणकर उपासमारीमुळे बनारसमध्ये स्थायिक झाले होते. त्यावेळी रेशीम ब्रोकेडचे काम 17 व्या शतकात येथून सुरू झाल्याचे सांगितले जाते. 18 व्या आणि 19 व्या शतकात ते चांगले  कुशल होत गेले. 

मुघल काळात, म्हणजे 14 व्या शतकाच्या आसपास, सोन्या -चांदीच्या धाग्यांना ब्रोकेड विणण्यासाठी प्राधान्य दिले जात असे. हळूहळू हे धागे बनारस आणि बनारसी रेशीमची ओळख बनले. त्यानंतर ब्रोकेड आणि झरीचा पहिला उल्लेख १९ व्या शतकातील बनारसी साड्यांमध्ये आढळतो.

ब्रोकेडमुळे बनारसी साडीची किंमत 3 हजार रुपयांपासून सुरू होते आणि 5 लाख रुपयांपर्यंत जाते.  याशिवाय दक्षिण भारतात बनवलेल्या कांजीवरम साड्यांमध्येही ब्रोकेडचे काम केले जाते. या साड्याही खूप महाग आहेत.

पारंपारिक बनारसी साडीवरील ब्रोकेडचे काम आता उत्तर प्रदेशात कुटीर उद्योग म्हणून स्थापित झाले आहे. बनारसी साड्यांवर सुमारे 1.2 दशलक्ष लोक ब्रोकेडच्या कामात गुंतलेले आहेत. बनारसी साड्यांवरील ब्रोकेड कामामुळे अनेकांना रोजगार मिळाला आहे. हे लोक प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्षपणे या उद्योगाशी संबंधित आहेत आणि हातमाग रेशीम उद्योगाचा भाग आहेत.

बनारसी साड्या आणि ब्रोकेडचे काम उत्तर प्रदेशातील वाराणसी, मिर्झापूर, गोरखपूर, चंदौली, जौनपूर आणि आझमगड या 6 जिल्ह्यांमध्ये स्थायिक झाले आहे. गेल्या काही वर्षांमध्ये बनारसी साड्या आणि ब्रोकेड्सची कला जिवंत करण्याच्या प्रयत्नात वाराणसीतील काही ब्रॅण्ड समोर आले आहेत. हे ब्रँड विणकरांच्या तयार साड्या थेट ग्राहकांपर्यंत पोहोचवण्याचे काम करत आहेत.





अस्वीकरण: ही कथा किंवा बातमी संगणक प्रोग्रामद्वारे स्वयं-एकत्रित केली जाते आणि आमच्या वेबसाइट/पोर्टलद्वारे तयार किंवा संपादित केलेली नाही. [Original Source Link.]

#बनरस #सडय #इतकय #महग #क #असतत #तय #कश #बनवलय #जतत #महत #आह #क

RELATED ARTICLES

July Born Baby Names: तुमच्या बाळांना द्या ‘ही’ सर्वात हटके अन् गोंडस नावं

मुंबई, 4 जुलै: आपल्या बाळाचं नाव (Baby Names) हटके असावं, असं प्रत्येकाला वाटतं. त्याचं नाव सुंदर असावं, त्याचा अर्थही चांगला असावा आणि ते नाव प्रत्येकाला...

गुजरातसोबत महाराष्ट्रात निवडणुका होतील, संजय राऊतांचा दावा

मुंबई, 04 जुलै :  'आता ही तात्पुरती केलेली व्यवस्था आहे. ही कायम स्वरुपाची नाही. भाजपला शिवसेना फोडायची होती. त्यांनी फोडून दाखवली. फुटीर गटाला...

ताब्यात घ्यायला शिवसेना म्हणजे काय युक्रेन आहे का? संजय राऊतांचा हल्लाबोल

Sanjay Raut On Maharashtra Election :  शिवसेनेचे खासदार संजय राऊत यांनी बंडखोर शिंदे गटाला थेट आव्हान दिलं आहे....

Most Popular

Diabetes: मधुमेहग्रस्तांना फायदेशीर आहे काळे चणे, जाणून घ्या आरोग्यदायी फायदे

Diabetes: मधुमेहग्रस्तांना फायदेशीर आहे काळे चणे, जाणून घ्या आरोग्यदायी फायदे अस्वीकरण: ही कथा किंवा बातमी संगणक प्रोग्रामद्वारे स्वयं-एकत्रित केली जाते आणि आमच्या वेबसाइट/पोर्टलद्वारे तयार...

TOP 25 : टॉप 25 न्यूज बुलेटिन : 04 जुलै 2022 : ABP Majha

<p>TOP 25 : टॉप 25 न्यूज बुलेटिन : 04 जुलै 2022 : ABP Majha</p> अस्वीकरण: ही कथा किंवा बातमी संगणक प्रोग्रामद्वारे स्वयं-एकत्रित केली जाते...

देहविक्री करून सैन्याला आर्थिक मदत करताहेत या महिला; काय आहे नक्की प्रकरण? वाचा

खार्किव : Ukraine Women:अनेक वेळा महिलांना बळजबरीने देहविक्री करावी लागते. आपल्या सन्मानाला सौदा करणे इतके सोपे नाही. अनेक महिलांना या परिस्थितीला मजबूरीने सामोरे...

टरबूजाच्या बिया विवाहित पुरुषांसाठी वरदान, जोडीदाराकडून होईल प्रेमाचा वर्षाव

मुंबई, 3 जुलै : लग्नानंतर शारीरिक कमजोरी (Men's Health) नसेल तर वैवाहिक जीवन आनंदी (Happy Marital Life) होते. त्यामुळे लग्नानंतर शारीरिक कमजोरी (Physical...

पाचव्या टेस्टवर टीम इंडियाची पकड, बॉलर्सच्या धमाक्यामुळे 132 रनची आघाडी

एजबॅस्टन, 3 जुलै : इंग्लंडविरुद्धच्या पाचव्या टेस्ट मॅचवर टीम इंडियाची (India vs England 5th Test) पकड आणखी मजबूत झाली आहे. मॅचच्या तिसऱ्या दिवशी...

हंगामी सर्दी-तापाची लक्षणं कशी असतात? कोरोना आणि हंगामी तापातील फरक असा ओळखा

नवी दिल्ली, 04 जुलै : सीझनल फ्लू म्हणजे हंगामी ताप हा सर्व ऋतूंमध्ये आढळणारा फ्लू आहे. उन्हाळ्यात उष्माघात किंवा निर्जलीकरणामुळे होतो तर पावसाळ्यात...